Het integraal ontwerpen van gevel en installatie, slimbouwen

Binnen het bouwproces zijn veel verschillende partijen en disciplines betrokken. Het langs elkaar heen werken van diverse disciplines leidt tot faalkosten. Bovendien wordt dan het vereiste kwaliteitsniveau niet behaald. Voor het wel slagen van het bouwen is de architect in zijn rol als bouwmeester essentieel voor het optimaal gebruiken van de technologie en de capaciteit van alle specialismen. Modulaire Coördinatie, open bouwen en IFD zijn begrippen die in dit kader naar voren komen. Dat kan op verschillende manieren vorm krijgen en dat is in de geschiedenis dan ook op allerlei manieren gebeurd, bijvoorbeeld door Le Corbusier in 1914 met zijn DomIno(Domos Inovation) concept. Een andere aanzet is gedaan door prof. John Habraken, met de scheiding tussen drager en inbouw. Al in de jaren zestig ontwikkelde Habraken de theorie van het Open Bouwen, waarbij hij een systeem van scheiding van drager (casco) en inbouw (interieur) seriematige woningbouw op maat mogelijk maakte. Midden jaren zestig werd de Stichting Architecten Research (SAR) opgericht door architecten, die zochten naar een bouw- en ontwerpfilosofie om individuele woonwensen van bewoners in de (geïndustrialiseerde) woningbouw beter te kunnen honoreren. Door de aanpasbaarheid van de woningen zou de levensduur kunnen worden verlengd. Door middel van modulaire coördinatie, coördinatie van maat en plaats van bouwonderdelen, werd gepoogd een scheiding aan te brengen tussen de dragers (de collectiviteit) en de afbouw (de individualiteit). De modulaire coördinatie is inmiddels door de technologie en de principes van flexibele productie ingehaald. Maar de ideeën over de scheiding tussen vast en variabel zijn nog steeds valide [1]. Bij IFD, Industrieel Flexibel en Demontabel ligt primair de nadruk op het flexibel gebruik van het gebouw. Het gebouw dient relatief eenvoudig te kunnen worden aangepast aan de veranderende gebruikswensen in de loop van de tijd. Momenteel staat vooral Slimbouwen© in de aandacht. Slimbouwen© is een strategie die reageert op de problematiek van te hoge faalkosten in de bouw. Het is een open gedachtegoed en geen bouwsysteem. De basisgedachte is, om het bouwproces terug te brengen tot een volgordelijke uitvoering van een beperkt aantal relatief grote deelprocessen. Dit is te bereiken door het gebouw op te delen. Deze afzonderlijke bouwkundige delen en systemen: constructie (fundering, skelet en leidingvloeren); enveloppe (gevel en dak); installaties en invullingen (binnenafbouw en inrichtingsdelen), worden onafhankelijk van elkaar gerealiseerd. De coördinatie wordt hierdoor veel eenvoudiger en de basis wordt vereenvoudigd. Slimbouwen© heeft als primaire doelstelling een goed geordend, georganiseerd en sneller (af)bouwproces mogelijk te maken. "Slimmer bouwen"; betere integratie tussen bouwkunde en installatietechniek maakt een beter afgestemd bouwproces mogelijk. Dit in tegenstelling met de huidige bouwpraktijk, waarbij vooral in de afbouwfase vele parallelle processen plaatsvinden die onderling afhankelijk zijn. Als voorbeeld dient het project Smedinghuis.